ISSN: 1305-385X
Hakkında: Özel sayılar şeklinde yayınlanır.
|
|
|
Nitrik Oksit Ve Klinik Farmakolojisi
Dr. Oğuzhan YILDIZa
aTıbbi Farmakoloji AD, Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Askeri Tıp Fakültesi, ANKARA
Endotel kaynaklı nitrik oksit (NO), arteriyal sistemde tonik, hipotansif, antiplatelet, antiaterojenik etkiler oluşturmak suretiyle kardiyovasküler fizyoloji ve farmakolojide önemli rol oynamaktadır. Ateroskleroz, hipertansiyon, kalp yetmezliği, koroner kalp hastalığı, arteriyal trombotik hastalıklar, ve inme gibi birçok kardiyovasküler hastalıkta, normalde koruyucu özelliği olan damar endotelinin fonksiyonlarının bozulması sözkonusudur. Endotelyal disfonksiyon ?NO yetersizliği'ne yol açar ve NO yetersizliği sözkonusu birçok hastalığın fizyopatolojisinde rol oynar. Hiperlipidemi, hipertansiyon, diyabet, hiperhomosisteinemi gibi risk faktörleri NO sentezini bozabilir, yıkımını artırabilir veya hücrelerin bu mediyatöre cevap yeteneğini etkileyebilir. Net sonuç vasküler tonüs ve reaktivitenin artması ve ateroskleroza predispozisyondur. Günümüzde NO etkilerini taklit eden (NO donörleri) veya endojen yapımını artıran (örneğin, anjiyotensin antagonistleri, kalsiyum kanal blokörleri ve statinler) ilaçlar kullanmaktadırlar. NO ayrıca santral ve periferik nörotransmisyonda ve immün hücrelerin sitotoksik etkilerinde rol oynar. NO'in aşırı yapılması inflamatuvar vazodilatasyonda önemli bir mekanizmadır. Bu fizyopatolojinin ışığında, dışarıdan uygulanan NO-donörleri ile NO'in yerine konması veya endojen NO'in artırılması, çok geniş bir farmakolojik tedavi alanı oluşturmaktadır. NO'in aşırı oluşumunun sözkonusu olduğu fizyopatolojik durumlarda da, NO oluşumunun azaltan ilaçlar faydalı olabilirler. NO sentez inhibitörlerinin septik şok, nörodejeneratif hastalıklar ve inflamasyonda potansiyel kullanımı sözkonusudur.Anahtar Kelimeler: Nitrik oksit, endotel disfonksiyonu, klinik farmakoloji, tedaviTurkiye Klinikleri J Int Med Sci 2005, 1(1):34-44
|
|
|
|
|
